Gedichten

Voor de volgende opdracht heb ik zes gedichten besproken en er een bijpassende foto voor gezocht. Daarna moest ik ook uitleggen waarom ik specifiek dat gedicht heb gekozen en waarom ik de foto erbij vind passen. Er komt ook een kleine analyse aanbod.

Gedicht 1:

Andermans hond

Ik ging niet wandelen met de hond,
de hond ging wandelen met mij.
Kijk, zei hij, zo doe je dat:
je snuffelt wat, je kruipt eens
onder groen, je doet daar wat je
daar moet doen, je kwispelt-
nee dat kun je niet- loopt achterna
wat vleugels heeft, je rolt je op je
ene zij, je andere zij, je ene zij,
je mond staat op de tocht, je zoekt
in woorden naar een geur, bij grenzen
naar vreemd vocht, hoort woest geroep
van groepen mens als blaffen aan,
verstaat alleen je naam
en Lig en Koest en Af.

Joke van Leeuwen

 

‘Andermans hond’ is een gekend gedicht. Het won verschillende prijzen waaronder de Herman de Coninckprijs in 2007. Deze prijs win je niet zomaar. Het wil zeggen dat dit een hoogstaand gedicht is en daarom koos ik het ook.

Dit gedicht wil vertellen dat een hond een hond is en geen menselijke eigenschappen bevat. Wij als mensen denken vaak dat honden ook als mensen denken, maar dat is niet zo. Honden zijn en blijven dieren. Ze verstaan slechts een paar woorden. Ze begrijpen hun naam, Lig, Koest en Af. Deze woorden zijn in het gedicht met een hoofdletter geschreven, omdat deze woorden steeds krachtig worden uitgesproken door hun baasje. Als bijpassende foto neem ik twee honden die aan het spelen zijn. Ik wil hiermee aantonen dat wij als mensen niet met een stok in onze mond zouden rondlopen, maar honden doen dit wel. We moeten accepteren dat honden geen mensen zijn.

 

Gedicht 2:

Liggen in de zon

Ik hoor het licht het zonlicht pizzicato
de warmte spreekt weer tegen mijn gezicht
ik lig weer dat gaat zo maar niet dat gaat zo
ik lig weer monomaan weer monodwaas van licht.

Ik lig languit lig in mijn huid te zingen
lig zacht te zingen antwoord op het licht
lig dwaas zo dwaas niet buiten mensen dingen
te zingen van het licht dat om en op mij ligt.

Ik lig hier duidelijk zeer zuidelijk lig zonder
te weten hoe of wat ik lig alleen maar stil
ik weet alleen het licht van wonder boven wonder
ik weet alleen maar alles wat ik weten wil.

Hans Andreus

De warmte spreekt in dit gedicht. De ik-figuur ligt te zonnen. Hij wil de zuidelijke sfeer oproepen door het woord ‘pizzicato’ te gebruiken in de eerste regel. Hij wil aantonen dat hij daar helemaal alleen ligt te zonnen door de vreemde woorden ‘monomaan’ en ‘monodwaas’ te gebruiken.  Het woord mono staat voor alleen. De dichter gebruikt vaak het woord ‘weer’. Dit slaat op het feit dat hij er al vaker heeft gelegen. Met ‘in mijn huid’ bedoelt de dichter met heel zijn lichaam, waarschijnlijk ligt hij daar in zijn blootje. Hij ligt daar te liggen in het landschap, maar ik denk dat het niet de bedoeling is dat hij daar is. Ik vermoed dat hij beter aan het werken zou zijn.

Deze persoon geniet van het leven en daarom koos ik om een foto van het zuiden. Dit gedicht doet me denken aan een vakantie in de Provence in Frankrijk wanneer je het gevoel hebt dat de zon enkel op jou is gericht. Je geniet dan van het landschap en de eenzaamheid. Zulke momenten zijn er om ze te koesteren.

 

Gedicht 3:

 

70 jaar is pastoor Jos

70 jaar geleden
Op een dag in mei

Ja, in Schaarbeek was men zeer blij
Als Jozef werd je er geboren
Apotheose na 9 maanden zwangerschap
Rustbrenger na 44 jaar priesterschap

In Averbode kiemde je droom in de schaduw van de abdijtoren
Samen gemeenschap vormen in Jezus’ voetsporen

Passievol prekende pacifist
Animerende motiverende herder van onze parochie
Stimulerende steuner van Wanakkam
Toerende toerist op de motor
Op en top overgave
Oase van oecumene
Respectverdienende redenaar

Jubelt allen met ons mee
Oh Jos wij zijn tevree
Sjaloom 70 maal Sjaloom

Yves Van Eeckhoudt

Dit gedicht is geschreven door mijn papa. Het is misschien niet het meest hoogstaande gedicht, maar het is wel geschreven vanuit zijn hart. Mijn ouders kenden de plaatselijke pastoor heel goed. Bij zijn zeventigste verjaardag werd er een groot feest gehouden, want hij ging tegelijkertijd met pensioen. Mijn papa stelde voor om een gedicht te maken over zijn leven en hoe hij hem kende als persoon. Het was zijn aller eerste gedicht en ik vind het mooi gedaan. In de laatste vers staat er geschreven ‘Sjaloom 70 maal Sjaloom’. Het grote feest voor pastoor Jos werd gehouden in het Sjaloomhuis van de oude abdij van Kortenberg. Dat is een klein huisje dat als bijgebouw diende voor het grote klooster. Daarom neem ik een foto van het Sjaloom in de abdij van Kortenberg. Sjaloom is ook een ander woord voor vrede.

Dit gedicht is een acrostichon. Dit wil zeggen dat als je de eerste letter van elke regel achter elkaar leest, dat het dan een woord of zin vormt. In deze acrostichon is het ’70 jaar is pastoor Jos’. Dit is tevens de titel van het gedicht. Mijn papa heeft ook voor enkele alliteraties gezorgd zoals ‘stimulerende steuner’ en ‘toerende toerist’.

 

Gedicht 4:

 

‘Slaap maar,’ zeg ik

 

‘Slaap maar,’ zeg ik
tegen een dochter die allang slaapt
en daar wakker van wordt.

Het onweert. Misschien wil ik wel
dat zij bang is, dan kan ik vader zijn.
Maar ik kan niets anders dan samen met haar
niets kunnen.

Zoals woorden. De dingen gebeuren.
zonder woorden zouden ze ook gebeuren.
Maar dan zonder woorden.

 

Herman de Coninck

Herman de Coninck is een beroemde Vlaamse dichter. De dichter beschrijft de typische situatie wanneer de ouders nog eens kijken naar hun slapende kroost. Hierbij overpeinzen ze meestal of ze wel goede ouders zijn. Het moment dat de dichter beschrijft, is het moment wanneer het aan het onweren is. De vader zegt luidop ‘Slaap maar’ tegen zijn slapende dochter. Ze wordt hiervan wakker. Hij is hier eigenlijk blij om, want hij wil een vader zijn die zijn dochter troost, omdat ze bang is van het donker. Maar hij is op zo’n moment hulpeloos, want hij kan hier zelfs niet aan doen. Hij vergelijkt dit moment met woorden. Er gebeuren dingen in het leven en we praten hierover. Maar of we er nu over praten of niet, ze gebeuren toch.

Ik neem een foto van een deur die op een kier staat. Deze prent beschrijft de situatie wanneer de vader of de moeder een kijkje neemt naar de slapende kroost. Ze proberen dit steeds op een onopvallende manier te doen zodat de kinderen niet wakker worden. In dit gedicht gebeurt dit wel. De dochter wordt wakker van haar vader, maar de vader vindt dit helemaal niet erg. Nu kan hij haar troosten tegen het onweer.

 

Gedicht 5:

 

Een jongen in een stad

Een jongen in een stad is klein. Zijn ogen
zijn zijn hele lijfje, groot van kijken,
als hij langs gouden uitstalramen loopt.
Daar komt de tram, verpletterend en schijnend.

 

De jongen loopt door straten in de avond.
Steeds groter wordt zijn kijken. Een stad woont
in zijn lijfje. Hij is bomen, winkels,
straten en geluiden. Zelfs de tram
rijdt tussen jagend hart en jonge lopen.

Geert van Istendael

Wanneer ik dit gedicht lees, zie ik een jongen voor me die voor de eerste keer in een miljoenenstad komt. Hij is afkomstig van het platteland en weet niet zo goed wat hij moet verwachten van zo’n grote stad. Wanneer hij in het centrum aankomt, voelt hij zich klein. Het is niet zo dat hij letterlijk kleine jongen is, maar hij voelt zich wel zo. Dit is ook normaal. In een miljoenenstad voel je je altijd wel een beetje verloren. Er is zoveel te doen en er gebeuren veel dingen om je heen. Er zijn ook vele gevaren zoals de tram. In de eerste strofe is de jongen verwonderd door het hele gebeuren. In de tweede strofe is hij het al gewoon geworden en is hij er van beginnen houden. Hij begint ervan te genieten en hij heeft zelfs geen schrik meer van de tram.

Een foto die ik hierbij vind passen, is een foto van het bovenaanzicht van New York in de Verenigde Staten. Ik vind de foto hierbij passen, omdat dit een miljoenenstad is.  Iedereen voelt zich er wel eens verloren en alleen, maar het leven staat niet stil en er blijven dingen gebeuren.

Gedicht 6:

Bermtoerisme  

Drie mieren

                tussen de verdorde gras-
sprieten op weg

                bijna aangereden

een gezin stopt in de berm
vader
moeder
mannetje van vier
ontdekken tussen de blikjes
een leuk plekje
wat mooi is het hier en voetbalt met een blikje

Maar moeder klapt de stoelen uit

en tien minuten later koffie al
maar waar is Jan nu
verdwenen soms
in het donkere bos misschien?
Nee
                spelend steekt hij een stokje
in een platgereden egel ernstig roerend

Ook hier de behoeftes kleine en grote

te doen in het bos
waar het gonst van de vliegen en
een gaai vlammend verschiet
doet moe haar poepje terwijl
pa geniet van de snelheid

Straks weer het asfalt

de witte streep huiswaarts
maar nu nog volop genieten
met een zakmes gekerfd
in de boom waaronder gezeten
voluit hun namen
opdat wij het weten


J. Bernlef

 

In dit gedicht wordt er de situatie beschreven waarbij een gezin halt houdt op een parking aan de snelweg om hun picknick op te eten. Er is de vader, de moeder en het zoontje. Ze plaatsen zich tussen het vele vuil op de grond om hun maaltijd op te eten. Ze proberen er van te genieten, maar dat is met cynisme gezegd, vrees ik. Het is best ironisch dat je een leuk plekje zoekt tussen de vieze blikjes.

 

Er wordt een eenvoudige, plastische taal gebruikt om zo de lezer het aangenaam te maken. Het is een lang, maar grappig gedicht. Je hoeft je hoofd er niet voor te breken om het te kunnen verstaan. Daarom vind ik het ook een leuk gedicht. Het grappigste stuk vind ik wanneer de moeder de grote boodschap doet en de vader een plasje doet. Heel dit gedicht is een herkenbare situatie, want iedereen heeft dit wel al eens meegemaakt. Je probeert van iets stoms het beste te maken. Ik koos dit pictogram als foto, omdat dit altijd wijst op een plaats waar mensen zulke momenten beleven.


Bronnen van gedichten:

VAN LEEUWEN, J. Wuif die mussen uit: Gedichten en beelden. Amsterdam, Querido, 2006.
VAN EECKHOUDT, Y. 70 jaar is pastoor Jos. Kortenberg, s.n., 2010.
Hans Andreus, www.poëzie-leestafel.info, laatst geraadpleegd op 01/11/2014.
Herman de Coninck, www.hermandeconinck.be, s.n., laatst geraadpleegd op 01/11/2014

Geert van Istendael, www.poëzie-leestafel.info, laatst geraadpleegd op 02/11/2014.
BERNLEF, J. Bermtoerisme. Amsterdam, Querido, 1968.

bronnen van afbeeldingen:

Honden, www.deoudemeester.nl, s.n., laatst geraadpleegd op 01/11/2014.
Abdij Kortenberg, www.home.scarlet.be, VANNOPPEN, H., laatst geraadpleegd op 01/11/2014.
Provence, www.issshiatsu.be, s.n., laatst geraadpleegd op 01/11/2014.
deur, www.noordholland.pvda.nl, s.n., laatst geraadpleegd op 01/11/2014.
New York, www.nypost.com, s.n., laatst geraadpleegd op 02/11/2014.
Verkeersbord, www.bol.com, s.n., laatst geraadpleegd op 02/11/2014.

Deze bronnen staan niet in alfabetische volgorde, maar in chronologische volgorde om zo het overzicht makkelijker te houden.